Albert Edelfelt hayatı ve eserleri (1854 – 1905)

Albert Edelfelt

Albert Edelfelt

Finlandiyalı Realist Ressam Albert Edelfelt 1854 yılında Porvoo’da doğdu. Babası Carl Albert Edelfelt bir mimardı. İsveçli olan ailesi Fince konuşuyordu. Albert 15 yaşındayken babası geride büyük borçlar bırakarak öldü. Annesi onun sanatsal ilgi ve isteklerini destekledi. Helsinki İmparatorluk Üniversitesi’nde diller ve tarih okurken bir yandan da özel sanat dersleri alıyordu. Üniversiteyi yarıda bıraktı ve 1873’te Antwerp Sanat Akademisi’ne girdi. Altı ay boyunca tarihi resimler çalıştıktan sonra öğrenimine devam etmek için Paris’e taşındı.

Edelfelt, başından beri Paris’in ressamın gelişimi için doğru yer olduğundan emindi. Şehrin müzeleri ve galerileri, tabloları izlemek için sonsuz olanaklar sağlıyordu. Benzer düşünen sanatçıların varlığı ve gittikçe büyüyen bir arkadaş çevresi, sanata ilişkin tartışmaların canlanmasına neden oldu. Çağdaşlarından esinlenirken Velazquez ve Goya gibi geçmiş ustaların da etkisinde kaldı. Edelfelt, mümkün olan en kısa sürede Paris’e dönme niyetiyle 1875’te Finlandiya’ya geri döndü.

Edelfelt’in yurt dışındaki çalışmalarının başlıca amacı, tarih ressamı olmaktı. Nitekim, Paris’te halk tarafından tanınmak için yaptığı ilk iş Kraliçe Bianca’yı ortaçağda tasvir eden bir portresi oldu. Ancak Fransa’dayken tarihsel sahneler yerine çağdaş gerçekliği gösteren açık hava resimlerinin başkentin sanat dünyasına hakim olduğunu fark etti. Edelfelt on beş yıldır Paris’te yaşamasına rağmen orada sadece bir büyük açık hava çalışması yaptı. Diğer benzer eserleri için ilham kaynağı Finlandiya’dan geliyordu.

19 yüzyıl sonları

19. yüzyılın sonlarında, Paris, çağdaş yaşamın sunduğu tüm cazibelerin merkezi haline geldi. Sanatın yanında tüketim, teknoloji, zevk ve şehvetin başkenti oldu. Edelfelt, orada yaşarken pek çok güzel Parisli kadın portresi çizdi. Her şeyden önemlisi şehir, ona resimlerini satma fırsatı sağladı. Zengin ve güçlü Paris, Finlandiya’da ulaşılması imkansız bir müşteri potansiyeli sunmuştu. Edelfelt’in eserlerinin yaklaşık yarısı portrelerden oluşuyordu. Adsız kadın modelleri resimlemenin yanı sıra, birkaç görevli portresi de yapmıştır. Bunlardan en ünlü Louis Pasteur’in portresidir.

Edelfelt, Pasteur’un bilimsel başarılarından etkilenmiş ve birkaç ayını onun laboratuvar ortamında çalışarak geçirmiştir. Resim bittiğinde popülerliği Edelfelt’i Avrupa’nın en yetenekli portrecilerinden biri haline getirdi. Kraliçe Bianca’nın portresi Edelfelt’in Rusya’da bir kamu sergisinde sergilediği ilk çalışması oldu. O zaman Finlandiya, Rusya’nın özerk büyük bir dükalığı idi ve resim, Paris’teki 1878 Dünya Sergisi’nde Rus bölümünde yer aldı.

Ressam yıllarca Rus mahkemesiyle yakın ve gizli ilişkiye girmiş ve hatta II. Çar Nicholas’ın kış sarayında oturma izni almıştı. Ayrıca imparatorluk ailesi sanatçıyı çocuklarının bir dizi portresini çizmekle görevlendirmişti. Edelfelt, 1895 yılında İmparatorluk Sanatları Akademisi’nin Tam Üyeliğine atandı. Bir yıl sonra, yakınlaştığı Ilya Repin sanatçıya Akademi’de profesörlük teklif etti. St. Petersburg’un Paris’in sunduğu canlı sanat hayatından yoksun olduğunu düşünerek teklifi reddetti.

19. yüzyılın sonları, Rusya’nın Ruslaşması politikası Finlandiya’da endişeyi artırdı. Bu, Finler arasında milliyetçi ve vatanseverlik duygularının yükselmesinde belirgin bir rol oynamıştır. Her ne kadar Edelfelt, iki ülke arasında iyi niyet elçisi olsa da tamamen objektif olamamış, 1808-9 Rus-İsveç Savaşı’nda Finlandiya yanlısı harekete, illüstrasyonlar ve resimlerle katkıda bulunmuştur. Edelfelt, tarihi resimlerini yaptığı ilk yıllardan, Turku Akademisi’nin açılışını betimleyen resim siparişini alana kadar hiç bu tarza geri dönmemişti.

Turku Akademisi’nin 1640’ta kuruluşunu gösteren bu büyük ölçekli çalışmayı yapmak için titiz bir hazırlığın ardından, Eylül 1904’te resim çalışmalarına başladı ve bitmiş çalışmayı Ocak 1905’te Üniversitesi’ne sundu. Sanatçının, kültürel diplomat ve tarihçi rollerini yansıtan eseri, büyük bir beğeniyle kabul edildi. Albert Edelfelt Ağustos 1905’te öldü. Bu çalışması daha sonra Helsinki Üniversitesi’nin büyük salonuna yerleştirildi.


SANATÇININ ESERLERİNİ GÖREBİLECEĞİNİZ GALERİ SAYFASI


Albert Edelfelt tablo indexi

Sabahlığı ile bir Parisli Bayan, Orijinal Boyut: 41 x 31,5 cm

Lüxemburg Bahçesi Paris, Tarih: 1887, Boyut: 141,5 x 186 cm, Yer: Kunstmuseum Ateneum

Zambaklar, Tarih: 1894, Orijinal Boyut: 38 x 50,5 cm

Griler içindeki Kadın, Tarih: 1878, Orijinal Boyut: 63 x 52 cm

Rahip Henrik’in öldürülüşü, Orijinal Boyut: 27 x 40,5 cm

Portre, Tarih: 1879

Kopenhag Limanından, Tarih: 1890, Orijinal Boyut: 60 x 94 cm

Denizde, Tarih: 1880, Orijinal Boyut: 55 x 46 cm, Yer: Kunstmuseum, Göteburg