barok

Barok Sanatı Nedir Ne Demektir

By editor

Posted in , | Tags : , , , , , , , , , , , ,

Barok Nedir Ne Demektir?

16. yüzyılın ortalarından 18. yüzyılın ortalarına kadar Avrupa sanatına hakim olan bir üsluptur. Kelimenin kökü olan “barrueco” İspanyolcada “işlenmemiş iri inci” anlamına gelir. Düzenli ve kurallara bağlı Rönesans sanatının yerini tutan tarz sanat dünyasına büyük bir serbestlik, heyecan ve taşkınlık dolu çizgiler getirmiştir. Barok üslubunun 18. yüzyılda aldığı daha kaba ve sert tarza “rokoko” denir.

Başlıca önemli ve tipik sanatkarları mimarlıkta Lorenzo Bernini (1598 – 1680), Francesco Borromini (1599 – 1667); heykelcilikte Lorenzo Bernini; resimde de Pietro Berettini da Cortona (1596 – 1669) ve Paul Peter Rubens (1577 – 1640) dir.

Bu tarz öyle çeşitli etkiler altında meydana geldi ki, uzun müddet çok ağır tenkidlere uğradı. Mimarlığı için «temelsiz ve şekilsiz», Resmi için «çirkin ve ağır», heykelcilik için de «boş ve karışık» deniyordu.

Barok Mimarlığı

İtalya’da Eski Roma mimarlığının ilkçağ üslubunu taklitle başladı. Yumuşak ve mistik gotik tarzı tamamen reddediliyordu. Düz hatların yerini yuvarlak hatlar aldı, eğri ve ters hatlar tezat teşkil edecek şekilde kullanılıyordu. Süslerin bolluğu ve çeşitli girinti çıkıntılar, sarayların, daha başka büyük yapıların cephelerine verilen önem bu tarzın başlıca özelliğini teşkil eder. Binalarda duvar tezyinatı azaltılmış, bunun yerine heykellere yer verilmiştir. Mimari açıdan en önemli örnekleri Fransa’daki Louvre ve Versailles saraylarıdır. İngiltere’de pek o kadar tutunamıyan bu tarzı İnigo Jones ile Christopher Wren temsil eder. Christopher Wren’in şaheseri Londra’daki St. Paul Kilisesi’dir.

Heykelcilik ve Resimde Barok

barok ne demektir

Rembrandt, Derede Yıkanan Kadın, 1655

Bu iki sanatta da Rönesansın normal ve güzel insanının yerini etli kadınlar, dolgun kızlar ve gençler, kahraman tavırlı insanlar, titrek, buruşuk derili ihtiyarlar almıştır. İnsanların iç dünyasını ve ruh hallerini aksettirmek ön planda gelir. Kahramanlar daima sevimli ve zariftir. Çirkine pek az yer verilir.

Heykel alanında insanın bütün ruh hallerini büyük bir sadakatla verebilmiştir. Elbise kıvrımlarının vücut hareketine uyduğu görülür. Heykel topluluklarının dramatik bir ifadesi vardır. Barok heykelciliğini İtalya’da Bernini, Alessandro Algardi, İspanya’da Gregorio Hernandez ; Fransa’da Pierre Puget, Almanya’da Andreas Schlütter temsil eder. Barok tarzı resimde büyük ışık ve gölge tezatları hakimdir. Konusunu mitolojiden, Kitab-ı Mukaddes’ten almış eserler büyük bir yer tutar. Barok resminin başlıca temsilcileri İtalya’da Annibale Caracci, Fransa’da Nicolas Poussin, Hollanda’da Rembrandt, Rubens, aslen flaman olup İngiltere’de çalışan Anthony van Dyck’tır. Büyük ölçüde olmamakla beraber Avrupa edebiyatı ve musikisinde de Barok üslubunun etkileri görülmüştür.

Türk Mimarlığında Barok

Avrupa ile olan temaslarımızın artması sonucunda memleketimizde de bu tarzın etkileri görüldü. Bu tarz 19. yüzyılın başlarına kadar sürdü. Memleketimizdeki Barok tarzı mimarlık tamamen Batı’dakine benzemez. Yüzyıla yakın bir zaman içinde Türkiye’nin mimarlık sanatına hakim olan tarz, sanatkarlarımızın kendi anlayışlarını da katmalarıyla, Batı’dakinden daha farklı bir gelişim göstermiştir.

İstanbul’da bu tarzdaki mimarlık eserlerinin en önemlileri şunlardır: Nuruosmaniye, Laleli, Ortaköy Camileri, Selimiye Camisi ve Kışlası, Tophane’de Nusretiye Camisi.

 

barok sanatı

DÖNEM RESSAMLARINI BİR ARADA GÖREBİLECEĞİNİZ GALERİ SAYFASI

Share this story

btt